{"id":49,"date":"2026-01-17T06:20:28","date_gmt":"2026-01-17T06:20:28","guid":{"rendered":"https:\/\/dcsites.tashmed.uz\/histology-medical-biology-2\/?page_id=49"},"modified":"2026-01-17T07:10:03","modified_gmt":"2026-01-17T07:10:03","slug":"tdtu-2-son-gistologiya-va-tibbiy-biologiya-kafedrasi-tarixi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/dcsites.tashmed.uz\/histology-medical-biology-2\/","title":{"rendered":"TDTU 2-son Gistologiya va tibbiy biologiya kafedrasi tarixi"},"content":{"rendered":"\n

Gistologiya va umumiy genetika hamda biologiya kafedralari 1920 yilda O\u2018rta Osiyo davlat universitetining tibbiyot fakul\u044cteti qoshida tashkil etildi. Bu davrda 2 kishidan iborat kafedrani Moskvalik gistolog olim Ye.M.Shlyaxtin boshqardi (1920-1938 yy.). Kafedra xodimlarining asosiy e’tibori o\u2018quv jarayonini tashkil qilish, kafedrani kengaytirishga qaratildi. Kafedrada o\u2018quv adabiyotlari, o\u2018rgatish uchun gistologik preparatlar yo\u2018q edi, o\u2018quv mikroskoplari soni atigi 15 tani tashkil qilardi. Kafedra xodimlarining harakatlari bilan zarur gistologik preparatlar, namoyish materiallari tayyorlandi. Professor Ye.M.Shlyaxtin gistologiya kursi bo\u2018yicha ma’ruzalar yozdi va ulardan talabalar qo\u2018llanmalar sifatida foydalandilar.<\/p>\n\n\n\n

Keyinchalik kafedraga rahbarlik qilgan prof. Z.K.Raxmatullin (1941\u20131944 yy.)  va prof. S.M.Milenkov (1944-1952yy.) kafedraning ilmiy izlanish ishlarida neyrogistologik yo\u2018nalishning rivojlanishiga katta e’tibor berdilar. Kafedra xodimlari xayvon organizmidagi turli a’zo va to\u2018qimalarda retseptor apparat morfologiyasini o\u2018rganish bilan shug\u2018ullandilar, yangi gistologik usullarni egalladilar. Kafedra o\u2018quv preparatlari, mikropreparatlar, chizmalar bilan boyidi.<\/p>\n\n\n\n

50-yillar oxirida kafedrada yanada nozikroq zamonaviy sitologik va gistologik tekshiruv usullarini egallash boshlandi. K.A.Zufarovning 1962 yilda yoqlagan dissertatsiyasi bu boradagi ilk ishlardan biri bo\u2018ldi.<\/p>\n\n\n\n

1962-2002 yillarda gistologiya kafedrasiga prof.K.A.Zufarov rahbarlik qildi. Bu davrda gistologiya kafedrasi institutning eng ilg\u2018or nazariy kafedralaridan biriga aylandi. O\u2018quv preparatlari va jadvallar kollektsiyasi butunlay yangilandi, aksariyat o\u2018quv xonalari mikroproyektorlar bilan ta’minlandi. Elektron mikroskop va yangi tizimdagi ul\u044ctramikrotomlar bilan jihozlangan muammoli biofizik laboratoriya tashkil qilindi.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Zufarov K.A. O\u2018zSSR FA akademigi, t.f.d., professsor<\/strong> (1925-2002)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

O\u2018quv jarayonida asosiy e’tibor kafedrada olib borilgan ilmiy tadqiqotlar bilan chambarchas bog\u2018liq xolda sitologiya, gistoximiya va elektron mikroskopiya sohasidagi ohirgi yutuqlarga qaratildi. O\u2018quv jarayoni integratsiyasini ta’minlash maqsadida biologiya va anatomiya kafedralari bilan hamkorlikda muntazam ravishda   fannning turli bo\u2018limlari bo\u2018yicha kompleks integratsion ma’ruzalar o\u2018qildi.  Beriladigan materiallarni qaytalanishini oldini olish maqsadida mazkur kafedralarda ma’ruza va amaliy mashg\u2018ulot dasturlari muvofiqlashtirildi.<\/p>\n\n\n\n

         Elektronmikroskopik (1966y.) va muammoli biofizik (1970y.) laboratoriyalar tashkil etilgandan so\u2018ng gistologiya kafedrasi O\u2018rta Osiyo va Qozog\u2018iston, mamlakatimizning turli shaharlari, shuningdek xorijiy davlatlardan kelgan ilmiy xodimlarning tajriba oshiruvchi Metodik markazga aylandi.<\/p>\n\n\n\n

70-yillarda gistologlar maktabi shakllanib, unga O\u2018zbekiston gistologlar maktabi tashkilotchisi, Beruniy mukofoti sovrindori, dunyodagi eng nufuzli Purkin\u044ce medali sohibi, MDH davlatlari anatomlar, gistologlar, embriologlar Assotsiatsiyasi raisi muovini, O\u2018rta Osiyo va Qozog\u2018iston morfologlarining Koordinatsion xay’ati raisi, O\u2018zSSR FAning haqiqiy a’zosi, O\u2018zSSRda xizmat ko\u2018rsatgan fan arbobi prof. K.A.Zufarov rahbarlik qildi.<\/p>\n\n\n\n

<\/a><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Prof<\/strong>. <\/strong>Zufarov<\/strong> <\/strong>K<\/strong>.<\/strong>A<\/strong>., <\/strong>Parpiyev<\/strong> <\/strong>A<\/strong>.<\/strong>P<\/strong>., <\/strong>To<\/strong>\u2018<\/strong>xtayev<\/strong> <\/strong>Q<\/strong>.<\/strong>R<\/strong>., <\/strong>Gontmaxer<\/strong> <\/strong>V<\/strong>.<\/strong>M<\/strong>., <\/strong>Rasulev<\/strong> <\/strong>Q<\/strong>.<\/strong>I<\/strong>., <\/strong>Yuldashev<\/strong> <\/strong>A<\/strong>.<\/strong>Yu<\/strong>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sobiq sovet davrida u tomonidan birinchi marta  \u00abGistologiya\u00bb darsligi o\u2018zbek tilida chop etildi va hozirgi davrda ushbu darslikning uchinchi nashri chiqdi. Kitobdagi nodir sxemalar va gistorasmlar Moskva va Toshkenta nashr etilgan darslik va atlaslarga kiritilgan. 26 mart 1987 yil Davlat reyestrida \u00abIngichka ichakdan qonga so\u2018rilgan ekzogen oqsillarni buyrakda parchalanishi\u00bb kashfiyoti qayd etildi.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Akademik K.A.Zufarov boshchiligida\u00a0 yaratilgan mazkur ilmiy ixtiro ona suti oqsillarini go\u2018daklar ichagida pinotsitoz yordamida so\u2018rilishi va buyrakda parchalanishiga bag\u2018ishlangan bo\u2018lib, u yangi ilmiy izlanish ishlarini olib borishga keng ilmiy va amaliy imkoniyatlar ochib berdi. Mazkur maktab keyinchalik \u00abZufarov maktabi\u00bb nomini olib, butun dunyoga tanilgan ilmiy maktabga aylandi. Gistologiya kafedrasi ToshDavTIning kafedralari va klinikalari, shuningdek Toshkent, Moskva, Leningrad, Rostov, Odessa, Tbilisi va boshqa bir qancha mamlakatlarning ilmiy tekshirish institutlari va\u00a0 kafedralari bilan hamkorlikda ilmiy tekshirish ishlarini olib bordi.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Morfologlarning Butunittifoq s’ezdiga tayyorgarlik<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Biologiya va umumiy genetika kafedrasining birinchi  kafedra mudiri    A,A.Brodskiy (1920-1930y.y.) edi. Keyin kafedrani professor N.P.Sokolov (1931-1936yy.),  A.M.Zavadskiy (1935-1948 yy.), professor M.S.Sofiyev (1948 \u2013 1963yy.), dotsent A.P.\u0429eulov (1964-1966yy), O\u2018zRFA akademigi D.X.Xamidov (1966-1975yy)  boshqardi.<\/p>\n\n\n\n

         D.X.Xamidov bir vaqtning o\u2018zida Biokimyo ITIning \u00abTSitoximiya va Elektron mikroskopiya\u00bb bo\u2018limiga rahbarlik qildi. Sitobioximiya, endokrin bezlarining embriogenezi,   qon sistemasining filoontogenezi va sitokinetikasi, ularning gormonal boshqariluvi va radiatsiyaning ta’siri, gemopoezning fasliy o\u2018ziga xosligi yo\u2018nalishlarida ilmiy izlanishlar olib borildi va birinchi marta transgen hayvonlar olindi. Shu mavzuda kafedra xodimlari tomonidan qator nomzodlik va doktorlik ishlari (B.S.Gil\u044cdiyeva,1970; A.T.Akilov,1984; K.N.Nishanbayev,1971,1981;  M.A.Nishanbayeva, 1971; P.R.Alimxodjayeva,1971 va boshqalar)  himoya qilindi. Prof. J.X.Xamidov rahbarligida 1970 yilda \u00abRukovodstvo po ob\u0449ey biologii\u00bb darsligi yaratildi.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

J.X.Xamidov, O\u2018zSSR FA akademigi, t.f.d., prof.<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Tibbiy biologiya va genetika kafedrasi xodimlari<\/strong> (1966-1975 yillar)<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

T.f.d., prof. Tashxodjayev P.I.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1975\u20131991yillar  davomida kafedrani professor P.I.Tashxodjayev,  boshqardi.<\/p>\n\n\n\n

1990 yili ToshDavTI Birinchi va Ikkinchi ToshDavTI ga bo\u2018lindi. Birinchi ToshDavTI gistologiya kafedrasiga 1990 \u2013 1998 yillarda  akademik Zufarov K.A., 1998 \u2013 2005 yillarda  professor Yuldashev A.Yu. rahbarlik qildi.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

T.f.d., professor Yuldashev A.Yu.<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Birinchi ToshDavTI elektron mikroskopik laboratoriyasida: prof. Yulldashev A.Yu., prof. Rasulev Q.I., dots. Knyazeva L.S.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tibbiy biologiya kafedrasini Birinchi Toshkent Davlat tibbiyot institutida 1991-1995 yillar davomida Gildiyeva B.S., 1995-2005 yillarda professor limxodjayeva P.R. boshqardi.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

T.f.d., professor Alimxodjayeva P.R.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ikkinchi ToshDavTIda 1991-2005 yillar davomida tibbiy biologiya kafedrasiga professor Tashxodjayev P.I., gistologiya kafedrasiga professor To\u2018xtayev K.R. raxbarlik qildilar.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

T.f.d., professor To\u2018xtayev K.R.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2005 yilda Birinchi va Ikkinchi ToshDavTIlar negizida Toshkent tibbiyot akademiyasi tashkil etilib, avval alohida faoliyat ko\u2018rsatgan\u00a0 gistologiya va tibbiy biologiya kafedralari birlashtirildi\u00a0 va akademiyada ikkita tibbiy pedagogika va stomatologiya fakul\u044ctetlari gistologiya va tibbiy biologiya (kafedra mudiri professor\u00a0 A.Yu.Yuldashev) hamda\u00a0 davolash va tibbiy profilaktika fakul\u044ctetlari\u00a0 gistologiya va tibbiy biologiya\u00a0 (kafedra mudiri professor Tuxtayev Q.R.) kafedralari shakllandi.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

TTA MITL elektron mikroskopik laboratoriyasida: prof. To\u2018xtayev Q.R., prof. Rasulev Q.I., dots. Tulemetov S.X<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

2012 yilda har ikkala gistologiya va tibbiy biologiya kafedralari birlashtirildi.<\/p>\n\n\n\n

2014 yilda Toshkent Davlat stomatologiya institutining tashkil etilishi munosabati bilan kafedra ikkiga bo\u2018lindi: TTA gistologiya va tibbiy biologiya kafedrasi hamda stomatologiya instituti gistologiya va tibbiy biologiya kafedrasi. Hozirgi kunda  TTA gistologiya va tibbiy biologiya kafedrasiga t.f.d. Azizova F.X., biologiya kursiga P.X.Xalikov rahbarlik qilmoqda.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

T.f.d. Azizova F.X.                     prof. Xalikov P.X.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2014 yil 22 iyul\u044c kuni  O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov \u201cToshkent davlat stomatologiya institutini tashkil etish to\u2018g\u2018risida\u201dgi PQ-2215-sonli qaroriga imzo chekdi. Prezident qarori stomatologiya sohasidagi yuqori malakali tibbiyot kadrlarini xalqaro talablar va standartlar darajasida tayyorlashni yanada takomillashtirish, ta’lim jarayonini tashkil qilishning zamonaviy talablariga mos keladigan o\u2018quv va moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va rivojlantirish, ilg\u2018or axborot-kommunikatsiya va ta’lim texnologiyalarini joriy etish, bo\u2018lg\u2018usi stomatolog mutaxassislarning nazariy tayyorgarligini ular o\u2018rganayotgan amaliy ko\u2018nikmalar bilan chambarchas bog\u2018lagan holda olib borilishini ta’minlash maqsadida qabul qilingan.<\/p>\n\n\n\n

TDSI Bolalar stomatologiyasi fakul\u044ctetiga qarashli Gistologiya va tibbiy biologiya kafedrasida 1 ta professor, 3 ta dotsent, va 4 ta assistent pedogogik, ilmiy izlanish hamda  tarbiyaviy faoliyatlarini  olib bordilar. Kafedra mudiri t.f.n.,dotsent Raxmatova M.X.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

T.f.d.,professor Raxmatova M.X.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gistologiya va umumiy genetika hamda biologiya kafedralari 1920 yilda O\u2018rta Osiyo davlat universitetining tibbiyot fakul\u044cteti qoshida tashkil etildi. Bu davrda 2 kishidan iborat kafedrani Moskvalik gistolog olim Ye.M.Shlyaxtin boshqardi (1920-1938 yy.). Kafedra xodimlarining asosiy e’tibori o\u2018quv jarayonini tashkil qilish, kafedrani Read More …<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":10,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-49","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dcsites.tashmed.uz\/histology-medical-biology-2\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/49","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dcsites.tashmed.uz\/histology-medical-biology-2\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/dcsites.tashmed.uz\/histology-medical-biology-2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dcsites.tashmed.uz\/histology-medical-biology-2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dcsites.tashmed.uz\/histology-medical-biology-2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dcsites.tashmed.uz\/histology-medical-biology-2\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/49\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71,"href":"https:\/\/dcsites.tashmed.uz\/histology-medical-biology-2\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/49\/revisions\/71"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dcsites.tashmed.uz\/histology-medical-biology-2\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dcsites.tashmed.uz\/histology-medical-biology-2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}